۰

قالیباف در سخنرانی علمی و تخصصی «FATF و مسائل و چالش‌های ژئوپلتیک ایران»

//bayanbox.ir/view/5556993717999515925/ghalibaf-fatf.jpg

دکتر محمدباقر قالیباف عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو هیات علمی دانشگاه تهران در دانشگاه فردوسی مشهد سخنرانی کرد و به چالش‌های مربوط به FATF و مسائل ژئوپلتیک ایران پرداخت. گزیده این سخنرانی تقدیم می‌گردد.


🔸 فتف یک کل است، متشکل از مجموعه‌ای از اجزا (سی‌اف‌تی، پالرمو، وین، مریدا و ...)، بازیگران (دولتها، بانکها، سمن‌ها، اقشار و ...) و جنبه‌های مختلف (مالی، بانکی، اقتصادی، سیاسی، امنیتی، حقوقی و ...) است که یک روح کلی بر آن حاکم است. شناسایی یک یا چند جزء یا جنبه از آن، کفایت نمی‌کند. رویکرد تقلیل‌گرایانه به موضوع فتف، منجر به شناخت نادرست و در نتیجه تصمیم نادرست می‌شود.


🔹 فتف نشانه‌ای از ظهور یک پدیده بزرگ و تاثیرگذار در زندگی افراد، دولتها، ملتها، سازمانها، سمنها، بانکها و روابط بین‌الدولی است.


🔸  فتف سه دوره تاریخی دارد. از ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۱، از ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۸ و از ۲۰۰۸ تاکنون.

فتف در دوره نخست برای مبارزه با پولشویی در حوزه مواد مخدر راه‌اندازی شد. ابعاد محدودی داشت و خیلی مورد اقبال واقع نشد.

در دوره دوم و پس از حادثه یازده سپتامبر، فتف وارد مرحله جدیدی شد و با قطعنامه ۱۳۷۳ شورای امنیت و توصیه کشورها به پیوستن به سی‌اف‌تی، فتف وارد مبارزه با پولشویی به عنوان منبع مالی تروریسم و اشاعه هسته‌ای هم شد.

در پی بحران اقتصادی ۲۰۰۸، سومین مرحله حیات و رشد فتف شکل گرفت و استانداردهای بانکداری برای مقابله با ریسکهای اقتصادی توسط این نهاد تهیه و به اعضا توصیه شد. در این مقطع، فتف دیگر خودش را نهاد حامی و ناظر و پشتیبانی کننده نظام مالی یکپارچه جهانی می‌داند.


🔹 نظارت فتف بر تراکنش‌های مالی، عام است و شامل همه اعضا و غیر اعضا می‌شود. به بیان دیگر فتف برای صیانت از نظام یکپارچه مالی جهانی، بر هر آنچه که بتواند نظارت می‌کند و نظرش را بر همه اعمال می‌کند.‌ این در یک کلام یعنی امنیتی و سیاسی کردن نظام مالی جهان.


🔸 عملکرد فتف در سالیان گذشته نشانه یک سازماندهی سیاسی فضا و نظم بین‌الملل به رهبری آمریکاست. یک مدل از حکمرانی جهانی در حال ظهور است. مدلی که در کنار ابزارهای قدیمی‌تر، مانند سازمان ملل و شورای امنیت هویت جدید و ویژه خود را دارد. از یک سو داوطلبانه به نظر می‌رسد، از سوی دیگر کشورها چاره‌ای جز پذیرش آن ندارند.


🔹 این نظم جدید خودش را در ۵ سطح بسط می‌دهد:

۱- در سطح اندیشه، می‌گوید بین پولشویی، تروریسم، مواد مخدر و اشاعه هسته‌ای رابطه مستقیم وجود دارد، پس امنیتی کردن نظام مالی جهان یک ضرورت است.

۲-  در سطح حاکمیتی، همزمان از دولتها و بانکها برای تحقق اهدافش استفاده می‌کند.

۳- در سطح بازیگران، از نهادهای بین‌المللی مانند بانک جهانی و آی‌ام‌اف تا دولتها، اصناف، اتحادیه‌ها، و افراد را مخاطب قرار می‌دهد و پاسخگو می‌خواهد.

۴- در سطح کارکردی، اولا با استانداردسازی نظام بانکی، خود را پشتیبان بانکها در مقابل ریسک های اقتصادی معرفی ‌می‌کند، ثانیا برای جامعه جهانی کارکرد مبارزه با تروریسم دارد و ثالثا مطلب را ترویج می‌کند که اگر استانداردهای مورد نظر این نهاد اجرایی شود، به دلیل کاهش فساد در سیستم مالی، توسعه اقتصادی بیشتری اتفاق خواهد افتاد.

۵- و در نهایت در سطح ضمانت اجرایی، با ابزار گزارش‌دهی، اقدامات تقابلی و تبدیل شدن به مرجع سنجش سلامت بانکی، امکان تخطی را به حداقل ممکن کاهش می‌دهد.


🔸 نتیجه این وضعیت جدید چیست؟ 

۱- رای کسانی که نظم موجود را ناعادلانه می‌دانند، محدودیت‌های جدی ایجاد می‌کند.

۲- استانداردهای دوگانه اعمال می‌کند (کافی است نگاه کنید به میزان پولشویی امارات متحده عربی و پاناما و ندیده‌ام گرفتن آن توسط فتف)

۳- یک نظم سیاسی و امنیتی جدید و یکجانبه گرایانه و متفاوت از دوران جنگ سرد و حتی ۱۱ سپتامبر شکل گرفته است.

۴- قدرت را به صورت هوشمند (ترکیب قدرت نرم و سخت، بسته به نیاز) اعمال می‌کند.


🔸 حال پرسش این است که چه باید بکنیم؟

اول این باید بپذیریم محیط استراتژیک تغییر کرده است. دشمنان و رقبا از انواع قدرت استفاده می‌کنند، اگر لازم بود، حمله سخت انجام می‌دهند، مانند آنچه در عراق و لیبی و افغانستان و سوریه شاهد بودیم؛ و اگر شرایط اقتضا کند، از طریق قدرت نرم، مانند تحریم و فشار و ... وارد می‌شوند. آنها از اقناع، هنجارسازی، مشروعیت‌سازی، قانون‌گذاری، هویت سازی و غیریت‌سازی و استانداردسازی برای پیش‌برد اهداف خود بهره می‌برند.

گزینه‌های پیش روی ما، آنطور که در ابتدای امر به نظر می‌رسد، چیست؟


🔹 عده‌ای می‌گویند بگوییم بله. توصیه‌های فتف را بپذیریم و بهانه را از آمریکا بگیریم. فرض کنید این کار را انجام دادیم. روشن است که از تحریم خارج نمی‌شویم. اطلاعات اقتصاد غیر رسمی مان را هم مطابق توصیه‌ها باید در اختیار این نهاد بگذاریم و این نهاد به طرفة‌العینی همه را می‌بندد! به دست خودمان رگ حیات خودمان را قطع کرده‌ایم.

معنی ندارد تمام اطلاعات خودمان را در معرض خطر قرار دهیم وقتی که تحریم هستیم.

پیوستن به فتف قبل از برداشته شدن تحریم ها خودکشی است

در صورتی که راه های دورزدن تحریم ها برای دشمن معلوم شد، چه باید بکنیم؟

متاسفانه مسئولان مدافع به اجرایی کردن توصیه های فتف پاسخ قانع کننده ای به این پرسش نمی دهند. 


🔸 در طرف مقابل موافقان عده‌ای به درستی می‌گویند نپذیریم و بگوییم نه. بسیار خوب الان می‌گوییم نه. با واقعیت اعمال فشار روزافزون چه می‌کنیم؟ نقشه راه فردای «نه» گفتن چیست؟ 


🔹 به نظر می‌رسد هر دو راه پیشنهادی، منتج به هدف دلخواه ما نمی‌شود. پس باید راهی «بسازیم»


واقعیت این است که عنصر کلیدی برای «ساختن راه»، برای مواجهه فعالانه با فتف، «زمان» است. ما نیازمند زمان هستیم تا اولا شناخت دقیقی برای پاسخ دادن و نقشه راه فردای پاسخ داشته باشیم. 

ثانیا نیازمند زمان هستیم تا بنیه اقتصادی کافی برای تصمیم بله یا نه خودمان را بر مبنای اقتصاد مردمی و ظرفیتهای داخلی بسازیم؛ به سازو کار بانکی و نقدینگی مان سروسامان بدهیم و ...

ثالثا نیازمند زمان هستیم تا ذینفعان واقعی این تصمیم، یعنی مردم، در قالب تشکل‌های صنفی و نهادهای دولتی و خصوصی، تجار، وکلا، صنعتگران و... در گفتگویی ملی برای این تصمیم شرکت کنند.


🔸 خب این یعنی چه؟ آیا معنی‌اش رای ممتنع است؟ خیر. معنی‌اش «تعلیق تصمیم‌گیری» برای تحقق این شرط‌های لازم تصمیم‌گیری درست است. این خود یک تصمیم است.


🔹 تصمیم گیری رد یا قبول بدون نقشه راه و فراهم نمودن الزامات ره به جایی نمی برد. به من ایراد می گیرند که چرا محکم نمی گویی پذیرش یا عدم پذیرش ! حتما منفعت سیاسی در این است که یکی از این دو گزینه را انتخاب کنم، اما منفعت بالاتر مصالح ملی است. تنها راه موفقیت و عبور ما از این گردنه مواجهه فعالانه با فتف است. ابتدا باید اشراف و شناخت تخصصی و فنی کاملی از مناسبات اجرای این سازوکارها ایجاد شود و همه راههای نفوذ و ضربه به امنیت کشور بسته شود و برای آن تدبیر شود. همزمان باید از ظرفیت های دیپلماتیک و رایزنی های بین المللی به منظور تاثیر در ساختار فتف و دیگر مجموعه های تاثیرگذار مشابه استفاده کنیم.


🔸 باید موضع گیری در فرآیند پذیرش توصیه های فتف را به نسبت تحریم های ظالمانه و موضع گیری های خصمانه آمریکا و متحدانش و همچنین مواضع دوگانه و بی حاصل اروپاییان تنظیم کنیم.

از همه مهمتر باید از دیپلماسی اقتصادی نهایت استفاده را ببریم و در عرصه یارگیری اقتصادی تلاش کنیم بویژه در منطقه نقش تاثیرگذارتری ایفا کنیم و ضمنا الزامات داخلی تقویت اقتصاد ملی را مجاهدانه بدون ملاحظات سیاسی و گروهی اجرا کنیم. مردم به مسوولان چشم امید بسته اند. هیچ فوت وقتی قابل اغماض نیست اصلاح نظام پولی و بانکی و بودجه ریزی کشور ضروری است. حمایت از تولید به اصلاحات اساسی نیاز دارد تا زمانی که این اصلاحات اساسی صورت نگیرد هزار امضا پای هزار معاهده هم مشکل ما را حل نمی کند.


🔹 پس تعلیق تصمیم گیری به معنی دست روی دست گذاشتن و رای ممتنع دادن و به قضا و قدر متوسل شدن نیست بلکه به معنای چنین مواجهه فعالانه ای هم در عرصه داخلی و هم در عرصه بین المللی است که با همدلی و عزم همه مسوولان قوای سه گانه امکانپذیر است.

نظرات (۰)
هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی